จิตวิทยาของเงินกัน

จิตวิทยาของเงิน

วันนี้เรามาคุยกันเรื่องจิตวิทยาของเงินกันดีกว่า เงินมีอิทธิพลกับชีวิตเรามากๆ มันมีผลต่อการเลือกต่างๆ ความสัมพันธ์ของเรา และทั้งความสุข และความทุกข์ของเรา แต่ทำไมมันถึงมีผลมากขนาดนี้? ตามทฤษฎีแล้ว เงินเป็นเพียงแค่สื่อในการแลกเปลี่ยน แต่ลึกๆ แล้วมันมีความเกี่ยวพันกับอารมณ์และค่านิยมของเราอย่างมาก

เมื่อเราได้รับเงิน สมองจะปล่อยสารแห่งความพึงพอใจที่เรียกว่า โดปามีน ทำให้เรารู้สึกดี และเรามักรู้สึกภาคภูมิใจ และมีความสุข เมื่อเราได้รับเงินเดือน หรือได้รับเงินที่ไม่คาดคิด เช่น การถูกล็อตเตอรี่

ในทางกลับกัน ความกลัวที่จะสูญเสียเงินจะไปกระตุ้นสมองในส่วนศูนย์กลางของความเจ็บปวดที่ เรียกว่า อินซูล่า คอร์เทกซ์ นี่เรียกว่า การกลัวการสูญเสีย ซึ่งมันส่งผลกระทบต่อการควบคุมอารมณ์ การตัดสินใจ และการแก้ไขปัญหาของเราอย่างมาก ทำให้ความเจ็บปวดจากการสูญเสีย มีผลรุนแรงมากกว่า ความพึงพอใจจากการได้รับ

พฤติกรรมเกี่ยวกับเงินในปัจจุบันของเรา มาจากประสบการณ์ในวัยเด็ก วิธีที่พ่อแม่ปฏิบัติต่อเงิน ความเชื่อ และพฤติกรรมของพวกเขา ได้หล่อหลอมมุมมองเกี่ยวกับเงินของเรา พ่อแม่ของคุณกังวลเรื่องการเงินอยู่ตลอดเวลาหรือไม่? หรือพวกเขาใช้จ่ายได้อย่างไร้กังวล? ประสบการณ์เหล่านี้มีผลอย่างมากต่อความสัมพันธ์ของเรากับเงิน

การเปรียบเทียบกับคนรอบข้าง ก็มีอิทธิพลต่อการตัดสินใจทางการเงินของเรา เรามักวัดความสำเร็จ และประเมินคุณค่าของตนเองตามสิ่งที่เราเห็น เช่น รถใหม่ป้ายแดงของเพื่อนบ้าน หรือ การเที่ยวพักผ่อนในต่างประเทศของเพื่อนในโซเชียลมีเดีย มันทำให้เรารู้สึกกดดัน และไม่มั่งคงใจจิตใจของตัวเราเอง

แม้จะรู้สึกว่ามีเงินไม่มากพอ แต่เราก็ยังใช้เงินซื้อของที่เราไม่ได้ใช้ เพราะคิดว่าเราต้องการมัน สื่อโฆษณาและโปรโมชั่นต่างๆ โดยนักการตลาดผู้เชี่ยวชาญออกแบบมาเพื่อกระตุ้นอารมณ์ของเรา การตัดสินใจซื้อแบบเร่งด่วน ทำให้สมองของเราได้รับ โดปามีน ซ้ำๆ แต่นั่นเป็นการกระตุ้นแบบชั่วคราว เพียงไม่นาน ความรู้สึกผิด และความเสียใจก็จะตามมา

เรื่องที่เล่ามานี้ ส่งผลต่อพฤติกรรม การออม การลงทุน และการเทรด ของเราโดยตรง การออมและการลงทุน จะส่งผลดีกับเราในระยะยาว ส่วนการเทรด และความผันผวนของตลาด กลับกระตุ้นความรู้สึกของเราได้มากกว่า ความกลัว และความโลภ มักเป็นแรงขับเคลื่อนในการตัดสินใจลงทุน ความกลัวการสูญเสียเงิน ทำให้เกิดการขายที่ตื่นตระหนกในช่วงที่ตลาดผันผวน และความโลภ ก็กระตุ้นให้เราเลือกที่จะเข้าไปลงทุนในความเสี่ยงที่สูงโดยไม่รู้ตัว ตลาดนั้นคาดเดาไม่ได้ และเคลื่อนไหวขึ้นลงตามความโลภและความกลัวของผู้คน แต่ในระยะยาวความผันผวนจากอารมณ์เหล่านี้กลับมีผลน้อยลง

ดังนั้นการฝึกฝนจิตใจ เพื่อทำการเทรดและลงทุน จึงเป็นทักษะจำเป็นอย่างมาก การมีความรู้พื้นฐานก็จะช่วยให้เราตัดสินใจด้วยเหตุผลมากกว่าอารมณ์ได้ดีขึ้น การมีระบบเทรด และการมีกฏที่สร้างขึ้นด้วยความเข้าใจของตัวเราเอง จะตัดเรื่องอารมณ์การซื้อขายออกจากไป รวมทั้งกุณแจสำคัญคือ การเน้นไปที่การสร้างระบบการเทรดที่เหมาะสมกับตัวเราเอง และการปรับปรุงตัวเลขที่วัดประสิทธิภาพของระบบเทรดของเรา แทนที่จะสนใจเรื่อง % ผลกำไร จะตัดเรื่องเงินออกไป ทำให้พฤติกรรมไม่ดี ของเรา ลดน้อยลงไป อย่างเห็นได้ชัดเจน ถ้าเข้าใจเรื่องพวกนี้แล้ว เราก็ต้องพยายามฝึกฝนกันต่อไปนะครับ